آلبوم موسیقی Üstüm Başım Yara اثری از برک بایسال (Berk Baysal)

آلبومی احساسی و شنیدنی از برک بایسال که با وفاداری به سنت های قدیمی موسیقی پاپ ترکیه و غرب و البته موسیقی اصیل ترکیه به نتایجی مطلوب و خوشایند رسیده است.صدای او ترکیبی از گرمی و نامطبوعیت است و از نظر تکنیک خوانندگی چیز جدیدی برای عرضه ندارد چه بسا که لحظاتی هم به فالش خوانی می پردازد اما نوع فالش های وی در ترکیب با جنس صدای او و موسیقی و شعر خود یک جذابیتی ایجاد می کند.گویا یک انسان دل شکسته و خسته این ترانه ها را دارد می خواند.تمامی ترانه های این آلبوم از آرامشی کم نظیر برخوردارند که چگونگی ترکیب شش عنصر موسیقایی یعنی ملودی - ریتم - هارمونی - بافت - فرم و رنگ علت اصلی آنهاست.می شود تک به تک ترانه ها را تحلیل نمود اما من به بررسی یک نکته ی هارمونیک که مشترکا در ترانه های شماره ی 2 و 4 یافت می شود می خواهم بپردازم که می توان گفت یکی از ویژگی های اصلی سبک هارمونیزه کردن موسیقی پاپ ترکیه و حتی موسیقی سنتی این کشور است.
ترانه ی شماره ی 2 در می مینور و چهارمین ترانه در ر مینور است.کل ترانه ی شماره ی 2 از 3 آکورد بهره می جوید با توالی زیر:
Am - Em (Thrice) - D - Em
منظور از سه بار یعنی توالی لا مینور به می مینور سه بار تکرار می شود و در تکرار چهارم تغییر و جانشینی ای صورت می گیرد.به جای استفاده از لا مینور از آکورد درجه ی هفتم شکل تئوریک می مینور یعنی ر ماژور استفاده می شود و این رنگ هارمونیک مسیر را برای رسیدن به آکورد تونیک فراهم می کند.شاید خیلی از شنوندگان اصلا با این مفاهیم به طور تخصصی آشنا نباشند اما اگر با دقت به رنگ آمیزی هارمونیکی آن توجه کنند به نکات من پی برده و لذتی بیشتر و عمیق تر از این ترانه و حتی از این به بعد از موسیقی کشور ترکیه می برند.
این نوع چینش توالی از آکوردها همان چیزی است که موسیقی علی الخصوص پاپ ترکیه را از دیگر کشورها متمایز می کند و سریعا با شنیدن این نوع موسیقی متوجه می شوید که متعلق به هنرمندی ترک است.خوب است خوانندگان عزیز موسیقی پاپ کشورمان با الگو گرفتن از خوانندگان خارجی و ترکی کمی به خود بیایند و از تکرار مکررات در تولید آثار یک بار مصرف خودداری کنند و در مسائل فنی موسیقایی دست به بدعت گذاری هایی بزنند که شنونده ی ایرانی و غیر ایرانی با شنیدن آثارشان فرقی بین این موسیقی با موسیقی های خارجی پیدا کند و موسیقی پاپ کشورمان در نتیجه به یک امضای زیبا و رضایت بخش برسد.حال سوالی که از من خواهید پرسید این است که چه نکته ای در این مسئله ی هارمونیک نهفته است که وجه ی تمایزی بس آشکارا ایجاد می کند؟
چون موسیقی های پاپ غرب بر اساس غالبا سیستم تنال ساخته می شوند پس طبیعتا بخش اعظمی از اصول و قواعد آهنگسازی تنال در آنها نهفته است.یکی از این قوانین این است که به طور استاندارد و کلاسیک یک موسیقی تنال با آکورد تونیک آغاز شده و در خاتمه به آکورد تونیک منتهی می شود.اما در فرهنگ شنیداری خاور میانه گوشها بیشتر به سیستم های مدال عادت کرده اند و در آهنگسازی یک قطعه بر اساس سیستم مدال نیازی نیست حتما از آکورد تونیک آن مد آغاز کنیم یا خاتمه حتما با آکورد تونیک باشد.این ویژگی موسیقی مدال باعث می شود که دوگانگی یا چندگانگی بکر و بس مطبوعی برای تشخیص آنکه مد ما بر پایه ی چه نتی ساخته شده ایجاد شود و همین نکته را در همین آلبوم و اصلا موسیقی پاپ ترکیه می بینیم.
در ترانه ی دوم دوگانگی ای بین لا مینور و می مینور به وجود آمده که اگر هر کدام را تنالیته ی اصلی درنظر بگیریم درست خواهد بود زیرا شروع توالی با لا مینور و خاتمه دهنده ی توالی می مینور است.همین موضوع در چهارمین ترانه از این آلبوم باز مشاهده می شود:
Dm - C - Gm - Dm (Twice) / Gm - Dm - C - Dm (Twice)
گفتنی است که در اینجا کاملا به راحتی می توان تشخیص داد که تنالیته ی اصلی ر مینور است چون آکورد شروع و پایانی این توالی ر مینور است اما بازهم در قسمت دوم این توالی دقیقا چون ترانه ی دوم یک دوگانگی جالب و فوق العاده ای ایجاد می شود.
علاوه بر توضیحات داده شده سبک گیتارنوازی و فضاسازی و ضربات قوی و ملموس درامز که این آخری از ویژگی های اصلی موسیقی پاپ کلاسیک بود از نکات مثبت این آلبوم است که شنیدن آن را ثمربخش تر می کند.امیدوارم که از شنیدن این اثر پر شور و آرامش بخش برک بایسال لذت ببرید.